Nieuw in het SOP: Hergebruik- en recyclagefiches
14 juli 2025
Introductie hergebruik- en recyclagefiches
De fiches zijn het resultaat van een samenwerking met een breed netwerk van stakeholders - zoals sloopdeskundigen, aannemers, architecten, beleidsmakers, hergebruikorganisaties, kennisinstellingen, materiaalproducenten, inzamelaars en opdrachtgevers - waarbij zoveel mogelijk feedback is verzameld vanuit het werkveld.
Het hoofddoel van de fiches is om het bewustzijn en draagvlak te vergroten rond hergebruik en hoogwaardige recyclage. We willen deze informatie zo vroeg en breed mogelijk verspreiden. Inzicht in het urban mining-potentieel kan de opdrachtgever helpen om circulaire ambities te formuleren, het sloopbedrijf helpen de ontmantelingswerken in te schatten, architecten al in een zeer vroege fase richting geven bij materiaalkeuzes voor nieuwe projecten en hergebruikspelers en materiaalproducenten helpen door het versterken van de doorstroom van materialen.
In de template voor het SOP is een paragraaf toegevoegd waarin sloopdeskundigen kunnen aangeven of zij tijdens hun veldonderzoek hebben beoordeeld of er kansen zijn voor hergebruik of hoogwaardige recyclage voor materialen die vrijkomen bij de sloop-, ontmantelings- of renovatiewerken. Dit is geheel op vrijwillige basis, maar biedt wel opportuniteiten voor de opdrachtgever en de betrokken partijen die willen inzetten op circulariteit. De sloopdeskundige kan de hergebruik- en de recyclagefiches toevoegen bij de bijlagen van het SOP, samen met een overzichtstabel.
Templates en ondersteunende documenten
De hergebruikfiche is een algemene template, in lijn met de opbouw van een hergebruikinventaris.
Voor de recyclagefiches is daarentegen per materiaalstroom met een hoogwaardig recyclagepotentieel een afzonderlijke fiche uitgewerkt, in samenwerking met diverse materiaalproducenten. Materiaalstromen waarvoor het hoogwaardige recyclageproces nog in ontwikkeling is en waarbij producenten nog niet klaar zijn om sloopafval op grotere schaal te verwerken, krijgen voorlopig de status ‘pilot’. Deze fiches bevinden zich nog in een voorbereidende fase en zijn dus nog niet volledig inzetbaar. Ze kunnen in latere updates worden toegevoegd. Enkele voorbeelden van 'pilots' zijn: keramisch metselwerk en dakpannen, harde kunststoffen, asbestvrije vezelcementplaten, cellenbeton en circulair beton (A+ granulaten).
Toelichting bij enkele materialen voor hoogwaardige recyclage
We geven graag een extra woordje uitleg bij enkele materialen waarvoor een recyclagefiche beschikbaar wordt gesteld.
Homogene vinyl
Homogene vinyl is een vloer- en wandbekledingsmateriaal dat bestaat uit één enkele laag met een uniforme samenstelling. Dankzij zijn hoge slijtvastheid en naadloze plaatsing is het bijzonder geschikt voor toepassingen in de zorg- en medische sector, zoals vloeren in ziekenhuizen of als stootmuur in gangen. Het materiaal heeft doorgaans een egale kleur of een subtiele kleurinstrooiing. In tegenstelling tot heterogeen vinyl, dat uit meerdere lagen bestaat en vaak een decoratieve printlaag bevat, is homogeen vinyl een zuiver, monolithisch product. Dit maakt het niet alleen duurzaam in gebruik, maar ook hoogwaardig recycleerbaar. Bij de sloop van gebouwen zoals ziekenhuizen komt homogeen vinyl vaak in grote volumes vrij. Net daarom is het relevant om er een specifieke recyclagefiche voor op te stellen, zodat het potentieel ervan maximaal benut kan worden binnen circulaire sloopprojecten.
Linoleum
Linoleum is een biobased vloerbedekking gemaakt van natuurlijke materialen zoals lijnzaadolie, hars, jute en houtmeel of kurk. Qua gelijkende materialen is er vinyl. Echter, vinyl is een synthetisch materiaal, terwijl linoleum een natuurlijk product is. De meest voorkomende linoleum vloerbedekking is herkenbaar aan zijn jute-rug bij verwijdering, natuurlijke kleuren en is niet beprint. Zowel linoleum als vinyl worden meestal volledig verlijmd geplaatst en moeten bij verwijdering mechanisch losgemaakt worden, bijvoorbeeld met een schraper. Omdat beide materialen een ander recyclagetraject volgen, wordt voor elk een aparte recyclagefiche opgesteld.
Zuiver blank vlakglas vs. gemengd vlakglas
Graag lichten we de invulling van de categorieën 'zuiver blank vlakglas' en 'gemengd vlakglas' toe, aangezien we merken dat deze bij inventarisaties op uiteenlopende manieren worden geïnterpreteerd. De categorie ‘zuiver blank vlakglas’ is uitsluitend van toepassing op zuiver enkelvoudig glas zonder afstandshouders of tussenstrips. Dit type glas wordt doorgaans aangetroffen bij glazeniers als snijresten of bij oude enkelglasramen. Alle andere soorten vlakglas, waaronder dubbel of driedubbel isolatieglas (met tussenstrip), vallen onder de categorie ‘gemengd vlakglas’. Bij sloop en renovatieprojecten zal de beglazing in de meeste gevallen dus onder 'gemengd vlakglas’ vallen. Om die reden richt de recyclagefiche zich specifiek op gemengd vlakglas.