VLAREMA 9: wat verandert er voor slopers?

Op 1 juli 2024 gaat Vlarema 9 in voege en treden verschillende regelingen in werking die implicaties hebben op de sloopsector. In voorliggend artikel geven we alvast een overzicht van de belangrijkste wijzigingen voor slopers, wegenbouwers en algemene bouwaannemers. Lees ook: Vlarema 9 - wijziging.

1. Bronsortering van bouw- en sloopafval wordt de regel

Vanaf 1 juli 2024 moeten afvalproducenten bouw- en sloopafval volgens Vlarema 9 art. 4.3.2 1e lid verplicht gescheiden aanbieden. Aannemers en sloopaannemers spelen bij dit proces een cruciale rol, als eerste schakel in de verdere verwerking van bouw- en sloopafval. Zo wordt de lijst met bedrijfsafvalstoffen verder uitgebreid tot 32 stromen door toevoeging van:

• 25° niet-teerhoudend asfaltpuin;
• 26° funderingsmaterialen die niet conform de bepalingen van het eenheidsreglement gerecycleerde granulaten kunnen verwerkt worden;
• 27° verontreinigde fracties bouw- en sloopafval die achteraf niet kunnen uitgesorteerd worden bij een verwerker, waarna zij voldoen aan de acceptatiecriteria van de vergunde verwerker;
• 28° cellenbeton;
• 29° gipskartonplaten en gipsblokken;
• 30° glaswol;
• 31° rotswol;
• 32° bitumineus dakbedekkingsmateriaal of afdichtingsmateriaal.

De gescheiden inzameling van glaswol (30°), rotswol (31°) en bitumineus dakbedekkingsmateriaal of afdichtingsmateriaal (32°) wordt pas op 1 januari 2027 verplicht. De overige afvalstoffen dienen vanaf 1 juli 2024 verplicht gescheiden te worden aan de bron.

Inzamelaars zullen strenger zijn bij het ophalen van uw containers gemengd bouw- en sloopafval. Om deze aanpassing zo vlot als mogelijk te laten gebeuren, zullen zij u ook op voorhand informeren over welke bouw- en sloopafvalstoffen er in de container gemengd bouw- en sloopafval kunnen. Wanneer de container gemengd bouw- en sloopafval hier niet aan voldoet, zal de ophaler een non-conformiteit opstellen en mogelijks de container ook weigeren.

Met dit vooruitzicht heeft OVAM een brochure uitgebracht voor zowel producenten als inzamelaars en verwerkers van bouw- en sloopafval. Beide brochures leggen de belangrijkste spelregels rond het sorteren, inzamelen en verwerken van bouw- en sloopafval eenvoudig uit.

Kom meer te weten via onderstaande links en raadpleeg de FAQ bij verdere vragen.

• Brochure afvalproducenten
• Brochure Inzamelaars, Handelaars en Makelaars
• Sorteren, inzamelen en verwerken van bouw- en sloopafval (vlaanderen.be)
• FAQ inzameling en verwerking bouw- en sloopafval.

Aandachtspunt: een uitzondering op bovenvermelde verplichting in Vlarema art. 4.3.2 1e lid– d.w.z. de afvalstoffenproducent mag verschillende fracties bouw- en sloopafval in hetzelfde recipiënt samenvoegen – is mogelijk voor werven die aan één van de volgende voorwaarden voldoen:

• de aaneengesloten beschikbare ruimte voor het plaatsen en beladen van de inzamelrecipiënten bedraagt maximaal 40 m²;
• de totale hoeveelheid gemengd bouw- en sloopafval dat gedurende de uitvoering van de werf vrijkomt is kleiner dan 40 m³;
• er is een gemotiveerde verklaring van de veiligheidscoördinator dat de respectievelijke fracties niet gescheiden vrijkomen omwille van veiligheid, stabiliteit of technische uitvoeringsbeperkingen of gevaar voor werknemers.

Aanvullend dient het bouw- en sloopafval rechtstreeks afkomstig te zijn van een actieve werf én dient het steeds om droge, niet-gevaarlijke afvalfracties te gaan. Asbesthoudende of asbestverdachte materialen, verontreinigde fracties bouw- en sloopafval en funderingsmaterialen die niet onder het eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten kunnen verwerkt worden uitgesloten van deze gemengde inzameling.

2. Opmaak van een afvalbeheer- en sloopplan door uitvoerder sloop-, renovatie- en afbraakwerken

Voor sloop-, ontmantelings- of renovatiewerken onder het toepassingsgebied van Vlarema artikel 4.3.3, §1 met verplichte sloopopvolging (omgevingsvergunning + totaal bouwvolume groter dan 1000 m³ voor de niet-residentiële gebouwen of groter dan 5000 m³ voor alle in hoofdzaak residentiële gebouwen met uitzondering van de eengezinswoningen) én gelijkaardige nieuwbouwwerken moet een afvalbeheer- en sloopplan door de uitvoerder van de sloop-, renovatie- en afbraakwerken worden opgemaakt. Dit afvalbeheerplan moet beschikbaar zijn voor de start van de bouw-, sloop-, ontmantelings- of renovatiewerken.

Dit afvalbeheer- en sloopplan bevat minstens bepalingen omtrent:

• de voorafgaande afvoer van de afvalfracties die geen bouw- en sloopafval zijn;
• de fracties die gescheiden moeten worden ingezameld, conform Vlarema artikel 4.3.2, en bestemd zijn voor hergebruik en materiaalrecyclage;
• voor sloopwerken met verplichte sloopopvolging conform Vlarema 4.3.3 §1 – link met het conform verklaard sloopopvolgingsplan inclusief:
  • Een beschrijving van de randvoorwaarden bij slopen en ontmantelen waaronder technische uitvoeringsbeperkingen en hinder- en veiligheidsaspecten *;
  • een beschrijving van de gebruikte sloopmethode en-technieken
• de organisatie van de gescheiden inzameling op de werf van de verschillende afvalfracties;
• een overzicht van de verschillende inzamelrecipiënten voor afvalstoffen;
• de organisatie van de afvoer van de afvalstoffen in functie van het vrijkomen van de verschillende fracties tijdens de bouw-, sloop-, ontmantelings- of renovatiewerken.

* Indien bronscheiding van het bouw- en sloopafval niet mogelijk is omwille van de veiligheid, moet een gemotiveerde verklaring van de veiligheidscoördinator opgenomen worden in het afvalbeheer- en sloopplan.De OVAM zal binnenkort een template van een afvalbeheer- en sloopplan op haar website ter beschikking stellen.

Het afvalbeheerplan moet op eerste verzoek ter beschikking gesteld worden van de toezichthouder, de sloopbeheerorganisatie, de deskundige die het controlebezoek uitvoert in kader van de sloopopvolging en de OVAM.

3. Loskoppeling sloopattest en de verwerkingstoelating voor puin

Voor sloop-, renovatie- en ontmantelingswerken waarbij geen puin vrij komt, is het momenteel niet mogelijk om een sloopattest af te leveren aangezien dit gelinkt is aan een verwerkingstoelating voor puin dat afgevoerd wordt naar een inrichting voor de productie van gerecycleerde granulaten onder het Eenheidsreglement gerecycleerde granulaten.

Door herschrijving van Vlarema artikel 4.3.5 §2 zal ook een sloopattest kunnen afgeleverd worden voor sloop-, renovatie- en ontmantelingswerken waarbij geen puin vrij komt. Vanaf 1/07/2024 zal een globaal sloopattest voor de hele werf gelden.