Wijzigingen regelgeving rond asbestverwijdering
02 april 2026
In december 2025 is met de wijziging van de Codex Welzijn op het Werk een ingrijpende aanpassing aan de regelgeving rond asbestverwijdering doorgevoerd. Deze wijziging volgt uit de Europese Richtlijn 2023/2668 die alle lidstaten verplicht om de bescherming van werknemers tegen asbest te versterken.
Er werd voor de nieuwe regelgeving geen overgangstermijn bepaald. De Europese Commissie stuurt aan op een grootschalige inspectiecampagne begin 2027. Daarom is het cruciaal dat je nu al de nodige stappen onderneemt.
In deze nieuwsbrief lichten we de belangrijkste wijzigingen toe en wat deze betekenen voor de sloopopvolging. De integrale wetgeving kan je raadplegen in de Codex Welzijn op het Werk (vnl. Boek VI, Titel 3 en Titel 4). De Federale Overheidsdienst voor Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD WASO) ziet toe op de naleving van deze wetgeving.
1. Zelfstandigen vallen ook onder het toepassingsgebied van de Codex Welzijn op het Werk
De Codex Welzijn op het Werk heeft als doel werknemers te beschermen tegen blootstelling aan asbest. FOD WASO geeft aan dat dit ruim wordt geïnterpreteerd: de wetgeving geldt voor ondernemingen, inclusief zelfstandigen, en is van toepassing van zodra de kans bestaat dat een werknemer, al dan niet van een andere onderneming, in contact komt met asbest, zelfs in een latere fase van het project.
Dit betekent dat ook zelfstandigen dan moeten voldoen aan de verder in deze nieuwsbrief beschreven bepalingen.
Wat betekent dit voor sloopopvolging?
Voor sloopwerven die via Tracimat worden opgevolgd, zal in de meeste gevallen een werknemer betrokken zijn in het project (vb. een uitvoerder van de sloopwerken) en dan moet er zonder uitzondering aan deze regelgeving voldaan worden. In kader van de traceerbaarheidsprocedure kan daarom enkel van deze regelgeving afgeweken worden als kan worden aangetoond dat in het hele project geen enkele werknemer in contact zal komen met het asbest.
2. Eenvoudige handelingen: opleidingen én lijst van FOD WASO
De techniek van eenvoudige handelingen mag enkel worden toegepast door opgeleid personeel. Dit betekent:
- Iedere werknemer volgt een basisopleiding asbestverwijdering én een jaarlijkse bijscholing;
- [NIEUW] De opleidingen sluiten specifiek aan bij het beroep van de werknemer;
- [NIEUW] De opleidingen mogen enkel gevolgd worden bij een opleidingscentrum dat is opgenomen op de lijst van FOD WASO.
Lijst FOD WASO
Ook nieuw is dat de onderneming in een lijst opgenomen moet worden door FOD WASO om de techniek van eenvoudige handelingen uit te voeren.
De verwijderingstechnieken couveusezakmethode en hermetische zone blijven uitsluitend toepasbaar door ondernemingen die hiervoor erkend zijn door FOD WASO. De erkenningsprocedure voor deze technieken is uitgebreider dan de procedure voor opname op de lijst voor eenvoudige handelingen.
Wist je dat...
Elke werkmethode moet gevalideerd worden, ten laatste twee jaar na de aanvraag om op de lijst opgenomen te worden. De validatie gebeurt op basis van blootstellingsgegevens die verzameld worden via luchtmetingen. Omdat de grenswaarde op termijn wordt verstrengd (zie punt 6) en metingen daardoor verplicht via scanning-elektronenmicroscopie (SEM) zullen moeten gebeuren, is het sterk aangeraden om de luchtmetingen bij validatie nu al met SEM te laten uitvoeren. Metingen die nog via polarisatiemicroscopie (PLM) gebeuren, zullen later opnieuw geëvalueerd moeten worden. Wil je meer weten? Raadpleeg het document Voorwaarden meetprotocol ter validering van werkmethodes eenvoudige handelingen.
3. Eenvoudige handelingen: strengere preventiemaatregelen
De techniek van eenvoudige handelingen wordt voortaan onderworpen aan strengere preventiemaatregelen. Zo is onder meer bepaald: "bij het uitvoeren van de werkzaamheden dragen de werknemers een motoraangedreven volgelaatsmasker met P3 filter of elk ander toestel met een gelijkwaardige of hogere doelmatigheid, tenzij uit de risicoanalyse blijkt dat een lagere doelmatigheid voldoende is; er worden douches voorzien tenzij uit de risicoanalyse blijkt dat die niet vereist zijn."
Tip 💡
Bij de aankoop van volgelaatsmaskers is het belangrijk om overleg te plegen met de preventieadviseur en arbeidsgeneesheer. Het masker moet van het juiste formaat zijn voor de werknemer en je gaat best ook na of de aansluiting een standaardtype is. Zo ben je zeker dat het masker bruikbaar is en compatibel is met de apparatuur die gebruikt wordt om de fit-test uit te voeren.
4. Meldingsplicht bij FOD WASO per werf
Als uitvoerder van asbestverwijderingswerken doe je per specifieke werf waarbij werknemers blootgesteld kunnen worden aan asbest een melding bij FOD WASO. Deze melding bezorg je 15 kalenderdagen vóór de start van de werkzaamheden per e-mail aan de directie Toezicht op het Welzijn op het Werk (TWW) van de betrokken provincie.
Wist je dat...
Als een hermetische zone technisch niet mogelijk blijkt, moet voor de afwijkende werkmethode eerst goedkeuring verkregen worden van de Algemene Directie van TWW. Hetzelfde geldt bij aanpassingen aan de stand van de techniek (nieuwe verwijderingstechniek). Pas na het ontvangen van de goedkeuring van de Algemene Directie kan de melding van asbestverwijdering overgemaakt worden aan de regionale afdeling van TWW.
5. Nieuw! Melding FOD WASO voor sloopdeskundigen
Ook als sloopdeskundige moet je in kader van de asbestinventarisatie en -monstername voortaan een melding uitvoeren. Deze melding is niet per specifieke werf vereist, maar wordt jaarlijks ingediend.
6. Lagere grenswaarde en luchtmeting met SEM
De grenswaarde voor asbestvezels in de lucht wordt verlaagd naar 0,002 vezel/cm³.
Tot 20/12/2029 geldt een overgangsbepaling met een actuele grenswaarde van 0,01 vezel/cm³. Om de vezelconcentratie voldoende nauwkeurig te kunnen bepalen moeten laboratoria ten laatste tegen 20 december 2027 overschakelen op de SEM meettechniek voor luchtmetingen.
7. Opmaak van een asbestinventaris door een expert
De opmaak van een asbestinventaris mag enkel gebeuren door een expert in asbestinventarisering. Aangezien de destructieve asbestinventaris een cruciaal onderdeel is van het sloopopvolgingsplan, is het belangrijk dat onze sloopdeskundigen hieraan voldoen. Daarom gelden bij onze aansluitingsvoorwaarden strenge voorwaarden inzake asbestkennis.
Bovenstaande wijzigingen hebben een impact op de driedelige code die aan asbesthoudende toepassingen wordt toegekend in het sloopopvolgingsplan. Hieronder worden de wijzigingen besproken.
Eerste cijfer = toestand van het materiaal [ongewijzigd]
- = hechtgebonden
- = semi-hechtgebonden
- = losgebonden
Tweede cijfer = geadviseerde verwijderingstechniek [gewijzigd]
De techniek 'eenvoudige handelingen met bijkomende maatregelen' wordt geschrapt.
Door de strengere preventiemaatregelen die voortaan als standaard gelden bij de techniek van eenvoudige handelingen, zijn de vroegere 'bijkomende maatregelen' nu bijna volledig geïntegreerd in de basisaanpak.
Omdat de wijziging in de wetgeving de techniek van eenvoudige handelingen inhoudelijk verstrengt, wordt het cijfer '1' geschrapt en schuift de techniek van eenvoudige handelingen door naar cijfer '2':
- =̶ ̶e̶e̶n̶v̶o̶u̶d̶i̶g̶e̶ ̶h̶a̶n̶d̶e̶l̶i̶n̶g̶e̶n̶ -> niet langer toe te passen
- = e̶e̶n̶v̶o̶u̶d̶i̶g̶e̶ ̶h̶a̶n̶d̶e̶l̶i̶n̶g̶e̶n̶ ̶m̶e̶t̶ ̶b̶i̶j̶k̶o̶m̶e̶n̶d̶e̶ ̶m̶a̶a̶t̶r̶e̶g̶e̶l̶e̶n̶ -> Eenvoudige handelingen
- = Couveusezakmethode
- = Hermetische zone
Derde cijfer: geadviseerde asbestverwijderaar
Door de strengere voorwaarden om beroepsmatig de techniek van eenvoudige handelingen uit te mogen voeren wanneer werknemers blootgesteld kunnen worden aan asbest, wordt de invulling van cijfer '1' aangepast:
- = onderneming opgenomen in de lijst van ondernemingen die sloop- of verwijderingswerkzaamheden mogen uitvoeren met de techniek van de eenvoudige handelingen
- = erkende asbestverwijderaar
Toepassing in het SOP
We vragen onze sloopdeskundigen ten laatste drie maand na het publiceren van dit artikel (en het uitsturen van de nieuwsbrief), dus tegen 1 juli 2026, deze nieuwe interpretatie van de driedelige code toe te passen bij de opmaak van een sloopopvolgingsplan. Reeds opgemaakte sloopopvolgingsplannen moeten hier niet naar aangepast worden.
Relevante doorverwijzingen
Op de website van FOD WASO kan je de relevante regelgeving, modeldocumenten, thematische toelichtingen en lijsten raadplegen.
FOD WASO gaf op 11 februari een webinar om de wijzigingen toe te lichten. De opname en presentaties kan je via deze link terugvinden.
Er werd over asbest-gerelateerde vragen een FAQ online geplaatst.
Een richtsnoer van de Europese Commissie ter duiding bij de wetswijzigingen kun je via deze link raadplegen. Momenteel is enkel de Engelse versie beschikbaar, in de loop van 2026 zou hiervan een Nederlandse vertaling gepubliceerd worden.