Hergebruik & recyclage

Hergebruik & recyclage

Circulair slopen

Sloopopvolging gaat niet alleen over een veilige omgang met gevaarlijke stoffen en het bewaken van materiaalzuiverheid, maar ook over circulariteit. Door gebouwen zorgvuldig te ontmantelen, kunnen waardevolle materialen maximaal worden hergebruikt of hoogwaardig gerecycleerd.

Tracimat ondersteunt dit door hergebruik en hoogwaardige recyclage expliciet te integreren in het sloopopvolgingsplan, onder meer via hergebruik- en recyclagefiches die sloopdeskundigen helpen om circulaire kansen vroegtijdig te herkennen en zichtbaar te maken.

Hergebruik- en recyclagefiches

In samenwerking met de stakeholders heeft Tracimat in de zomer van 2025 hergebruik- en recyclagefiches ontwikkeld. Deze fiches zijn bedoeld om tijdens de opmaak van het sloopopvolgingsplan het potentieel voor hergebruik en hoogwaardige recyclage van materialen in kaart te brengen. Ze vormen een eerste quick-scan in een zo vroeg mogelijk stadium van het sloopproject.

De fiches zijn ontwikkeld met input van een breed netwerk van professionals - zoals sloopdeskundigen, aannemers, architecten, beleidsmakers, hergebruikorganisaties, kennisinstellingen, materiaalproducenten, inzamelaars en opdrachtgevers – zodat ze maximaal aansluiten bij de realiteit van het werkveld.

Het hoofddoel van de fiches is om het bewustzijn en draagvlak te vergroten rond hergebruik en hoogwaardige recyclage. We willen deze informatie zo vroeg en breed mogelijk verspreiden. Inzicht in het urban mining-potentieel kan de opdrachtgever helpen om circulaire ambities te formuleren, het sloopbedrijf helpen de ontmantelingswerken in te schatten, architecten al in een zeer vroege fase richting geven bij materiaalkeuzes voor nieuwe projecten en hergebruikspelers en materiaalproducenten helpen door het versterken van de doorstroom van materialen.

In de template voor het SOP is een paragraaf toegevoegd waarin sloopdeskundigen kunnen aangeven of zij tijdens hun veldonderzoek hebben beoordeeld of er kansen zijn voor hergebruik of hoogwaardige recyclage voor materialen die vrijkomen bij de sloop-, ontmantelings- of renovatiewerken. Dit is geheel op vrijwillige basis, maar biedt wel opportuniteiten voor de opdrachtgever en de betrokken partijen die willen inzetten op circulariteit. De sloopdeskundige kan de hergebruik- en de recyclagefiches toevoegen bij de bijlagen van het SOP, samen met een overzichtstabel.

Hergebruik & recyclage

Templates en ondersteunende documenten

De hergebruikfiche is een algemene template, in lijn met de opbouw van een hergebruikinventaris. 

Voor de recyclagefiches is daarentegen per materiaalstroom met een hoogwaardig recyclagepotentieel een afzonderlijke fiche uitgewerkt, in samenwerking met diverse materiaalproducenten. 

Er zijn materiaalstromen waarvoor het hoogwaardige recyclageproces nog in ontwikkeling is en waarbij producenten nog niet klaar zijn om sloopafval op grotere schaal te verwerken. Die materiaalstromen krijgen voorlopig de status ‘pilot’

Deze fiches bevinden zich nog in een voorbereidende fase en zijn dus nog niet volledig inzetbaar. Ze kunnen in latere updates worden toegevoegd. Enkele voorbeelden van 'pilots' zijn: keramisch metselwerk en dakpannen, harde kunststoffen, asbestvrije vezelcementplaten, cellenbeton en circulair beton (A+ granulaten). Wij staan er steeds voor open om in contact te komen met nieuwe materiaalproducenten en nieuwe mogelijkheden voor hoogwaardige recyclage.

Download alle templates en begeleidende documenten

Hergebruikfiches

Recyclagefiches

Via de downloadlink vind je de templates voor de recyclagefiches van: roofing bitumen, vlakglas, gipshoudende materialen, hout, glaswol, rotswol, PVC buitenschrijnwerk, aluminium buitenschijnwerk, tapijttegels, homogene vinyl en linoleum. Inclusief voorbeeldfiches.

Onderstaande documenten kunnen je helpen bij de implementatie van de fiches:

Hulpdocumenten

  • Uitgebreide guideline met uitleg over de opzet van de fiches
  • Concrete handleiding bij het gebruik van de fiches
Tot slot hebben we ook een Excel versie van fiches voorzien om eenvoudig te linken aan andere data in het SOP.

Hergebruik- en recyclagefiches - Excel template

Praktijkvoorbeeld

Voor het Noord-Zuid Limburg-project werden acht panden gesloopt om plaats te maken voor een nieuwe infrastructuurverbinding. Samen met de opdrachtgever (De Werkvennootschap) en de aangestelde sloopdeskundige (EFI Global) organiseerden we een rondgang om de hergebruik- en recyclagefiches in de praktijk te testen, en om te verkennen hoe de rol van de sloopdeskundige kan worden uitgebreid richting de rol van een sloopcoördinator.

Meer weten? Bekijk dan de video.

Inspiratie & nuttige links

Hergebruik


Recyclage

  • Overzicht van afzetkanalen voor recyclage niet-steenachtig bouw- en sloopafval op www.bouwensloopafval.be
  • Interactieve online tool van CINARK voor visualisatie CO₂-uitstoot bij productie materialen uit primaire grondstoffen
  • Pictogrammen van ADEB (in verschillende talen) die arbeiders visueel helpen om beter selectief in te zamelen
  • Voor bepaalde materiaalstromen is verplichte gescheiden inzameling aan de bron bepaald in de VLAREMA-regelgeving

Uitdagingen & toekomst

  • Kennis en ondersteuning - Sloopdeskundigen bouwen kennis over hergebruik en hoogwaardige recyclage geleidelijk op. Tracimat ondersteunt dit via opleidingen en praktijkgerichte ervaring.
  • Complexiteit van hergebruik - Hergebruik brengt technische, juridische en praktische onzekerheden met zich mee. Door materialen in hun oorspronkelijke staat goed te documenteren, kunnen risico’s rond kwaliteit en toepasbaarheid worden verkleind.
  • Economische en ecologische keuzes - Keuzes moeten afgestemd zijn op lokale omstandigheden. Transport heeft een impact op kosten en milieu, en gescheiden inzameling moet economisch aantrekkelijker zijn dan gemengde afvoer.
  • Data en transparantie - Betrouwbare data over hoeveelheden, types en herkomst van materialen is cruciaal. Tracimat onderzoekt hoe deze informatie gericht kan worden gedeeld, ondanks juridische en technische uitdagingen.
  • Mindset en samenwerking - Een positief verhaal rond hergebruik en recyclage is essentieel. Hergebruikte of gerecycleerde materialen zijn vaak even kwalitatief als nieuwe, maar dat potentieel is niet altijd gekend. Quick-scans en samenwerking helpen architecten en opdrachtgevers om kansen te herkennen.